Το ερώτημα αν τα smartphone αυξάνουν τον κίνδυνο αυτοκτονίας δεν έχει απλή απάντηση. Νέα ευρήματα δείχνουν ότι η χρήση κινητού τις νυχτερινές ώρες μπορεί να επιδεινώσει τον αυτοκτονικό ιδεασμό σε άτομα που ήδη βρίσκονται σε κίνδυνο. Ωστόσο, ο τύπος της χρήσης παίζει καθοριστικό ρόλο: η παθητική χρήση φαίνεται επιβαρυντική, ενώ η ενεργητική – όπως η πληκτρολόγηση – μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Οι ειδικοί εστιάζουν ιδιαίτερα στη νύχτα, μια περίοδο κατά την οποία οι διαταραχές ύπνου αυξάνουν τη συναισθηματική ευαλωτότητα. Παρόλο που γνωρίζουμε λίγα για το ποιες συνήθειες μπορούν να τροποποιηθούν, η έντονη νυχτερινή χρήση smartphone αποτελεί ένα εμφανές και αυξανόμενο φαινόμενο.
Το κινητό μπορεί να επιβαρύνει τον ύπνο μέσω του μπλε φωτός, του περιεχομένου που πυροδοτεί έντονα συναισθήματα και των διαρκών ειδοποιήσεων. Μελέτες έχουν δείξει ότι η χρήση πριν τον ύπνο, τα νυχτερινά μηνύματα και το ξύπνημα από ήχους ειδοποιήσεων σχετίζονται με κακή ποιότητα ύπνου, αυξημένο στρες και μεγαλύτερη ψυχολογική δυσφορία.
Είναι σημαντικό ότι όχι όλες οι χρήσεις έχουν την ίδια επίδραση. Η παθητική κατανάλωση περιεχομένου (scrolling) προάγει την απομόνωση και την αρνητική διάθεση, ενώ η ενεργητική συμμετοχή – όπως οι συνομιλίες και οι δημοσιεύσεις – συνδέεται με πιο θετικές συναισθηματικές αντιδράσεις και ενδέχεται να μειώνει τη δυσφορία.
Μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν μελέτησε 79 ενήλικες που είχαν πρόσφατα αυτοκτονικές σκέψεις ή συμπεριφορές. Για 28 ημέρες, τα smartphones κατέγραφαν στιγμιότυπα οθόνης ανά πέντε δευτερόλεπτα, ενώ οι συμμετέχοντες απαντούσαν καθημερινά σε σύντομες ερωτήσεις αξιολόγησης. Η ενεργητική χρήση προσδιορίστηκε από την ανίχνευση του πληκτρολογίου στην οθόνη.
Οι ερευνητές κατέγραψαν τρεις τύπους νυχτερινής χρήσης: πλήρη αποχή 8 μ.μ.–10 π.μ., χρήση κατά τη διάρκεια του ύπνου και ωριαία χρήση 11 μ.μ.–8 π.μ. Τα δεδομένα συνδυάστηκαν με τα επίπεδα παθητικού και ενεργού αυτοκτονικού ιδεασμού την επόμενη ημέρα.
Η δημοσιευμένη μελέτη στο JAMA έδειξε ότι η ιδανική «αποχή» από το κινητό για ψυχική υγεία είναι οι 7–9 ώρες. Οι αποχές 4–7 ώρες ή άνω των 9 ωρών συσχετίστηκαν με αυξημένο αυτοκτονικό ιδεασμό, ενώ η ελάχιστη αποχή – κάτω από 4 ώρες – εμφάνισε επίσης υψηλότερα επίπεδα.
Ιδιαίτερα επιβαρυντική ήταν η χρήση μεταξύ 11 μ.μ. και 1 π.μ., που συνδέθηκε με ισχυρότερες αυτοκτονικές σκέψεις την επόμενη μέρα. Αντίθετα, οι δραστηριότητες με πληκτρολόγηση μεταξύ 1 και 5 π.μ. σχετίστηκαν με μειωμένο κίνδυνο.
Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι η νυχτερινή συμπεριφορά στο κινητό αποτελεί σημαντικό δείκτη ψυχικής υγείας: η χρήση αργά το βράδυ συνδέεται με αυξημένη ευαλωτότητα, ενώ η ενεργητική, κοινωνικά συνδεδεμένη χρήση στη μέση της νύχτας μπορεί να λειτουργήσει ως προστατευτικός παράγοντας.
