Υπάρχουν χριστουγεννιάτικες ταινίες που μυρίζουν κανέλα, μελομακάρονα και εορταστικό οικογενειακό τραπέζι. Υπάρχουν κι εκείνες που μυρίζουν υγρασία, φωτάκια ξεχασμένα από πέρσι και ένα σπιτικό που δεν ξέρει αν γιορτάζει ή απλώς αντέχει την ύπαρξή του.
Η νέα χριστουγεννιάτικη και «χριστουγεννιάτικη» ταινία του Άδωνη Φλωρίδη, το “Πως περάσαμε τα Χριστούγεννα” ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία – και αυτό δεν είναι μομφή. Είναι δήλωση. Είναι ο οδηγός για την λύση του «μυστηρίου».
Ο Φλωρίδης δεν ενδιαφέρεται να μας πει άλλη μια ιστορία «μαγείας». Η μαγεία, άλλωστε, είναι ύποπτη έννοια και σχετικά αδιάφορη σε αυτή την απόπειρα, τουλάχιστον με την παραμυθένια της έννοια.
Ο δημιουργός προτιμά να μας αφήσει σε ένα ημίφως, εκεί όπου οι ήρωες κινούνται αργά στη σκιά εθνικών γεγονότων, σαν να φοβούνται μην ξυπνήσουν κάτι που κοιμάται μέσα τους και μπλέξει η πραγματικότητα με τη μαγεία.
Χριστούγεννα, ναι, όχι όμως χριστουγεννιάτικη ιστορία.
Η ιστορία επιγραμματικά είναι η εξής:
Κύπρος 1963. Τα εφηβικά όνειρα της νεαρής Μαρίνας διακόπτονται απότομα όταν ξεσπά η διακοινοτική σύγκρουση μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με αποτέλεσμα η οικογένειά της να εγκλωβιστεί στο σπίτι της παραμονή Χριστουγέννων.
Η ταινία εκτυλίσσεται εξ ολοκλήρου μέσα σε ένα σπίτι, έναν κλειστό, σχεδόν ασφυκτικό χώρο που λειτουργεί σαν μικρογραφία της ίδιας της Κύπρου. Οι τοίχοι, τα δωμάτια, τα αντικείμενα φορτίζονται με μια ένταση που δεν εκτονώνεται ποτέ πλήρως.
Έξω, τα γεγονότα του ‘63 μαίνονται, αλλά η βία και ο φόβος δεν χρειάζονται εικόνες δρόμου για να γίνουν αισθητά.
Η ταινία είναι Χριστουγεννιάτικη μέρες που είναι, αλλά αν την ρωτήσεις θα σου πει πως μόνο Χριστουγεννιάτικη δεν είναι.
Ελάχιστα εορταστική. Περισσότερο ένα κεκαλυμμένο ιστορικό λεύκωμα. Ένα ημερολόγιο. Μία καταγραφή μέσα από την ιστορία «μίας Μαρίνας».
Αυτός είναι και ο λόγος που ο Άδωνης Φλωρίδης δεν «έτρεξε» να κυκλοφορήσει την ταινία πριν τα Χριστούγεννα ώστε να είναι μέσα στο κλίμα της, διότι δεν είναι αυτό το κλίμα της.
Είναι μία χριστουγεννιάτικη ταινία που δεν χρειάζεται τα Χριστούγεννα για να ανθίσει, δεν χρειάζεται φωτάκια για να λάμψει και να διηγηθεί την ιστορία της.
Ίσως η πρώτη Χριστουγεννιάτικη ιστορία στον παγκόσμιο κινηματογράφο, η οποία είναι πάντων εποχών.
Περιμένουμε με αγωνία λοιπόν. Όταν βγει στους κινηματογράφους να τιμήσουμε και πάλι τον κινηματογράφο του τόπου για να του αποδείξουμε ότι εκτιμάμε την ύπαρξή του και εκείνος να μας αποδείξει ότι καλώς τον εμπιστευόμαστε ως σημαντικό εκπρόσωπο του πολιτισμού του τόπου μας.
ΥΓ. Για όποιον ενδιαφέρεται το “Πως περάσαμε τα Χριστούγεννα”, σύμφωνα με “ασφαλή” ενημέρωση, θα κυκλοφορήσει το νωρίτερο την Άνοιξη του 2026 και θα την περιμένουμε με ανοικτές τις αγκάλες. Εκείνες του πιστού θεατή.
Νίκος Κατσαρός
