Η Σου Γκρίγκσον, νευροεπιστήμονας στην Πενσιλβάνια, έμαθε τον περασμένο Απρίλιο μια ιστορία που αρχίζει να ακούγεται όλο και συχνότερα: ένας άνδρας της έγραψε ότι κατάφερε να «κόψει» οπιοειδή και αλκοόλ μόνο αφού ξεκίνησε θεραπεία με αγωνιστές GLP-1, τα δημοφιλή φάρμακα που χρησιμοποιούνται κατά της παχυσαρκίας. Παρόμοιες αναφορές πληθαίνουν σε διαδικτυακές κοινότητες, από ανθρώπους που σταμάτησαν το κάπνισμα ή άλλες ουσίες μετά την έναρξη θεραπείας με σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη.
Τα πρώτα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η επίδραση δεν είναι τυχαία. Κλινική μελέτη στο JAMA Psychiatry έδειξε ότι οι εβδομαδιαίες ενέσεις GLP-1 μειώνουν τη χρήση αλκοόλ, ενώ άλλη έρευνα κατέγραψε έως και 66% μείωση σε άτομα με κατάχρηση. Πάνω από δώδεκα μελέτες διερευνούν αυτή τη νέα πιθανή χρήση των φαρμάκων.
Η δράση των GLP-1 δεν περιορίζεται στη ρύθμιση του σακχάρου· επηρεάζουν και το σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου, το ίδιο σύστημα που ενεργοποιούν φαγητό, σεξ και εθιστικές ουσίες. Μάλιστα, σε μελέτες σε ζώα τα φάρμακα έχουν μειώσει την επιθυμία για αλκοόλ, νικοτίνη και διεγερτικά. Νεότερα κλινικά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να μειώνουν την έκκριση ντοπαμίνης αλλά και το άγχος της στέρησης, υποδεικνύοντας πιθανή «διπλή δράση».
Οι φαρμακοβιομηχανίες ήδη κινούνται: η Novo Nordisk και η Eli Lilly διεξάγουν μελέτες για την κατάχρηση αλκοόλ, ενώ η Γκρίγκσον διερευνά τη χρήση σε εξάρτηση από οπιοειδή. Ωστόσο, η σημαντική απώλεια βάρους που προκαλείται από τα GLP-1 αποτελεί πρόκληση, ενώ παραμένει άγνωστο αν η εξάρτηση επιστρέφει μετά τη διακοπή της θεραπείας.
