Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες κατάφεραν να επιβάλουν για ακόμη μία φορά τη γραμμή τους στις διεθνείς συνομιλίες για το κλίμα, καθώς το πιο πρόσφατο σχέδιο συμφωνίας της COP30 —παρουσιασμένο στην τελευταία ημέρα της συνόδου— αφαιρεί κάθε αναφορά στη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Το θέμα αυτό αποτέλεσε μία από τις πιο διχαστικές πτυχές της φετινής συνόδου, που διεξάγεται επί δύο εβδομάδες στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, δίπλα στον Αμαζόνιο.
Σε προηγούμενη μορφή του κειμένου, υπήρχαν αρκετές εναλλακτικές διατυπώσεις για τη μείωση της χρήσης υδρογονανθράκων.
Πολλές χώρες —μεταξύ τους η Γερμανία, η Κένυα και τα ευάλωτα νησιωτικά κράτη— πίεζαν για τη διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου «οδικού χάρτη» που θα έκανε πράξη τη δέσμευση της COP28 για «σταδιακή μείωση» της χρήσης ορυκτών καυσίμων.
Παρότι πετρέλαιο, κάρβουνο και φυσικό αέριο είναι οι κύριοι παράγοντες πίσω από την κλιματική αλλαγή, η συμφωνία της COP28 ήταν η πρώτη φορά που υπήρξε ρητή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα μετά από 30 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Αυτή τη χρονιά, όμως, η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες παραγωγοί πετρελαίου αρνήθηκαν τη συζήτηση για οδικό χάρτη, σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters. Στο κείμενο που παρουσίασε η βραζιλιάνικη προεδρία τα χαράματα της Παρασκευής, οποιαδήποτε μνεία στα ορυκτά καύσιμα είχε αποσυρθεί.
Το προσχέδιο, το οποίο μπορεί ακόμη να μεταβληθεί, απαιτεί ομόφωνη έγκριση από σχεδόν 200 κράτη ώστε να οριστικοποιηθεί.
Την Πέμπτη, η προεδρία της συνόδου είχε επαφές με τα κύρια διαπραγματευτικά μπλοκ, μετά από φωτιά που ξέσπασε στον χώρο και διέκοψε προσωρινά τις συζητήσεις. Αν και η COP30 έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί την Παρασκευή, δεν αποκλείεται να συνεχιστεί μέσα στο Σαββατοκύριακο, όπως συμβαίνει συχνά.
Χρηματοδότηση και εμπορικές πολιτικές
Το νέο κείμενο καλεί σε τριπλασιασμό, έως το 2030, των κονδυλίων για την προσαρμογή των φτωχών χωρών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025. Δεν ξεκαθαρίζει όμως εάν οι πόροι θα προέλθουν από κρατική χρηματοδότηση ή από άλλες πηγές — ένα ζήτημα που αναμένεται να δημιουργήσει δυσαρέσκεια στα φτωχότερα κράτη.
Οι επενδύσεις σε έργα προσαρμογής, όπως ενισχυμένες υποδομές απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα, παρότι κρίσιμες, έχουν συχνά χαμηλή απόδοση, γεγονός που αποθαρρύνει τον ιδιωτικό τομέα.
Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει ότι στις επόμενες τρεις COP θα διεξάγεται διάλογος για τον ρόλο του διεθνούς εμπορίου στην κλιματική αλλαγή, με συμμετοχή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η συζήτηση αυτή αποτελεί πάγιο αίτημα χωρών όπως η Κίνα, όμως μπορεί να πιέσει την ΕΕ, καθώς στο στόχαστρο βρίσκεται συχνά ο συνοριακός φόρος άνθρακα που εφαρμόζει.
