Μια διεθνής ερευνητική ομάδα υποστηρίζει ότι η καταστροφική πανδημία της μαύρης πανούκλας πιθανότατα πυροδοτήθηκε από μια αιφνίδια κλιματική διαταραχή. Τα έτη 1345–1346, τεράστιες ποσότητες θείου από ηφαιστειακές εκρήξεις σκίασαν τον πλανήτη, προκαλώντας πτώση της θερμοκρασίας και μεγάλη μείωση στη γεωργική παραγωγή στην περιοχή της Μεσογείου.
Με τις σοδειές στην Ιταλία να καταρρέουν και τις τιμές σιτηρών να εκτοξεύονται, οι πόλεις-κράτη αναγκάστηκαν να εισάγουν σιτάρι από τη Μαύρη Θάλασσα. Τα εμπορικά πλοία, όμως, δεν έφεραν μόνο τρόφιμα: μετέφεραν και τους ψύλλους που διέδωσαν το βακτήριο της πανώλης, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξάπλωση της νόσου το 1347.
Οι αναλύσεις σε δέντρα και παγοπυρήνες δείχνουν ότι η κλιματική αυτή ανατροπή συνέπεσε χρονικά με την έναρξη της πανδημίας, η οποία εξαπλώθηκε ταχύτερα στις πόλεις που εξαρτώνταν από τις εισαγωγές σιτηρών. Για τους επιστήμονες, η μαύρη πανώλη δεν ήταν απλώς ένας επιδημιολογικός εφιάλτης, αλλά και ένα παράδειγμα του πώς η κλιματική αστάθεια μπορεί να ανατρέψει ολόκληρους πολιτισμούς.
