Η πεζοπορία είναι ένας από τους πιο προσιτούς τρόπους για να υποστηρίξετε τη σωματική σας υγεία και την ψυχική σας ευεξία. Πέρα από τη βελτίωση της καρδιαγγειακής και μυοσκελετικής υγείας, αυτή η δραστηριότητα χαμηλής καταπόνησης επαναφέρει την προσοχή μας και μειώνει το άγχος και το στρες κατά τουλάχιστον 28%. Ακόμα και η απλή παραμονή στη φύση για τουλάχιστον δύο ώρες την εβδομάδα μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά έναντι του κινδύνου κατάθλιψης, να μειώσει τα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη του στρες), να προάγει την καλύτερη ποιότητα ύπνου και να μειώσει την αρτηριακή πίεση.
Βοηθά επίσης σε κάτι με το οποίο πολλοί από εμάς παλεύουμε στις ήσυχες περιόδους μας. Όταν κάνουμε πεζοπορία ως ομάδα, η δραστηριότητα δεν κινητοποιεί απλώς τους ανθρώπους σωματικά. Τους φέρνει κοντά, μειώνοντας τα συναισθήματα μοναξιάς και απομόνωσης.
Και ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη μπορεί να κρύβει τα ορειβατικά της μποτάκια στο ντουλάπι μέχρι την άνοιξη, η πεζοπορική περίοδος στην Κύπρο μόλις αρχίζει. Με τον ήπιο χειμερινό καιρό, τα καταπράσινα τοπία και έναν συνδυασμό ορεινών, δασικών και παραθαλάσσιων μονοπατιών σε κοντινή απόσταση, το νησί γίνεται ένα από τα λίγα μέρη στην Ευρώπη όπου μπορείτε να περπατήσετε σε πευκοδάση στο Τρόοδος το πρωί και να κλείσετε τη μέρα σας σε ένα μονοπάτι στην κορυφή ενός βράχου πάνω από τη Μεσόγειο. Από καταρράκτες και κοιλάδες με κέδρους μέχρι ήσυχες κορυφογραμμές στην ενδοχώρα και διαδρομές με θέα τη θάλασσα, η Κύπρος τον χειμώνα παραμένει αρκετά ποικιλόμορφη ώστε να κρατά σε εγρήγορση ακόμα και τους τακτικούς πεζοπόρους.
Ένας άνθρωπος που έχει χτίσει μια ακμάζουσα κοινότητα παθιασμένων περιπατητών του Σαββατοκύριακου είναι ο Γιώργος Γρηγορίου. Γέννημα και θρέμμα της Κύπρου, ο Γιώργος Γρηγορίου – Αναπληρωτής Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας – για μια δεκαετία τώρα, διοργανώνει πορείες στα φυσικά μονοπάτια του νησιού. Τον Σεπτέμβριο του 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο ίδιος και μερικοί φίλοι ξεκίνησαν μια ομάδα στο Facebook με την ονομασία Cyprus Hikers, για να φέρουν κοντά ντόπιους, ομογενείς, φοιτητές Erasmus και άλλους διεθνείς φοιτητές, καθώς και επισκέπτες που ήθελαν να δουν περισσότερα από το νησί πέρα από τις βεράντες των ξενοδοχείων και τα παραλιακά μπαρ.
Αυτό που ξεκίνησε ως ένας μικρός κύκλος έχει εξελιχθεί σε μια κοινότητα άνω των 28.000 μελών, με εβδομαδιαίες εξορμήσεις που αφορούν τόσο τη συζήτηση όσο και τα χιλιόμετρα. Όπως αρέσει στον Γιώργο να λέει, οι Cyprus Hikers είναι «λιγότερο μια ομάδα άσκησης και περισσότερο μια κοινωνική ομάδα» – ένας τρόπος να εξερευνήσετε δάση, κορυφογραμμές και παρακτίους γκρεμούς με παρέα, και μια ευγενική υπενθύμιση ότι ο χειμώνας εδώ δεν είναι μια εποχή για να την υπομείνεις, αλλά μια εποχή για να «βγεις έξω».
Μπορείτε να συστηθείτε και να εξηγήσετε πώς ξεκινήσατε την ομάδα Cyprus Hikers στο Facebook;
Ονομάζομαι Γιώργος Γρηγορίου. Γεννήθηκα και μεγάλωσα εδώ στην Κύπρο. Έλαβα την εκπαίδευσή μου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πέρασα 12 χρόνια, τα φοιτητικά μου χρόνια, στις ΗΠΑ: Πτυχίο (Bachelor’s), Μεταπτυχιακό (Master’s), Διδακτορικό και μεταδιδακτορική έρευνα, όλα στην Ηλεκτρολογική Μηχανική.
Εργάζομαι εδώ στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας σχεδόν 30 χρόνια. Υπηρέτησα ως Κοσμήτορας της Σχολής Θετικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών για έξι θητείες, συνολικά 18 χρόνια, και τώρα είμαι Αναπληρωτής Καθηγητής στο UNIC.
Αγαπώ τη φύση. Ξεκίνησα να κάνω πεζοπορία τακτικά με μια άλλη ομάδα πεζοπορίας πριν από περίπου 12 χρόνια.
Τον Σεπτέμβριο του 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, μαζί με μερικά άλλα άτομα από εκείνη την ομάδα, αποφασίσαμε να σχηματίσουμε μια νέα ομάδα, τους Cyprus Hikers, η οποία τώρα αριθμεί πάνω από 28.000 μέλη από όλο το νησί, από πέντε ηπείρους και πάνω από 50 χώρες. Κάποιοι από αυτούς είναι μη Κύπριοι που ζουν στο νησί, ξένοι μόνιμοι κάτοικοι (expats), φοιτητές Erasmus και άλλοι διεθνείς φοιτητές, καθώς και παλιοί ή μελλοντικοί επισκέπτες του νησιού.
Για παράδειγμα, πολλοί γίνονται μέλη επειδή γνωρίζουν ότι θα επισκεφθούν την Κύπρο σε δύο, τρεις ή τέσσερις μήνες, για μερικές εβδομάδες, και θέλουν να μάθουν περισσότερα για πιθανές πεζοπορίες στις οποίες μπορούν να συμμετάσχουν. Ή απλώς άνθρωποι που δεν είναι καν σε θέση να πεζοπορήσουν, αλλά παρακολουθούν τις δραστηριότητές μας μέσα από φωτογραφίες. Γνωρίζω κάποιους ανθρώπους στη γειτονιά μου, συμπεριλαμβανομένης της συζύγου μου, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρά ιατρικά θέματα. Απλώς μας ακολουθούν μέσω των φωτογραφιών.
Η ομάδα σας έχει εξελιχθεί από μια μικρή, στενή παρέα σε, όπως αναφέρατε, χιλιάδες μέλη. Η οργανωτική μέριμνα πίσω από τη διαχείριση της ομάδας και των πεζοποριών μπορεί να είναι πολύ χρονοβόρα. Από πού πηγάζει αυτό το πάθος και ο ενθουσιασμός να συνεχίζετε να προωθείτε την πεζοπορία στο νησί και τι συνεχίζει να το τροφοδοτεί;
Ξεκίνησε ως χόμπι, αλλά τώρα έχει γίνει σταδιακά πάθος. Πραγματικά, ξοδεύω εθελοντικά αρκετό χρόνο σχεδιάζοντας και προετοιμάζοντας τις ανακοινώσεις και άλλο υλικό, το οποίο κοινοποιείται στα μέλη μας, προκειμένου να διασφαλίσω ότι η ομάδα λειτουργεί ομαλά. Αυτή είναι η έκτη χρονιά που λειτουργούμε αυτή την ομάδα, οπότε τις περισσότερες από τις πεζοπορίες που θα κάνουμε φέτος τις έχουμε ήδη ολοκληρώσει σε προηγούμενα έτη.
Έχω περισσότερα από 110 μονοπάτια στη λίστα μου, και σε μια τυπική σεζόν, κάνουμε μόνο περίπου 40-45, συμπεριλαμβανομένων μερικών καλοκαιρινών πεζοποριών. Έτσι, έχω ήδη έτοιμες τις περιγραφές και τις πληροφορίες. Αυτές τις μέρες, ξοδεύω λιγότερο χρόνο προετοιμάζοντας τις ανακοινώσεις, πέρα από κάποιες μικρές διορθώσεις.
Αυτό που με κρατάει σε εγρήγορση είναι τα χαμογελαστά πρόσωπα των πεζοπόρων που εκφράζουν την ευτυχία και την ικανοποίησή τους για την ευκαιρία να απολαύσουν τη φύση.
Ας συζητήσουμε για τις πεζοπορίες. Πότε ξεκινά η πεζοπορική περίοδος και πώς μπορεί κάποιος να συμμετάσχει;
Ξεκινάμε την πεζοπορία από τις αρχές Οκτωβρίου, όταν ο καιρός είναι πιο κατάλληλος, και συνεχίζουμε τακτικά μέχρι το τέλος Μαΐου. Πεζοπορούμε κάθε Σαββατοκύριακο και εναλλάσσουμε μεταξύ Σαββάτου και Κυριακής. Με αυτόν τον τρόπο, ικανοποιούμε τόσο τους ανθρώπους που έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο την Κυριακή, όσο και εκείνους που προτιμούν τα Σάββατα.
Τα μέλη γνωρίζουν εκ των προτέρων τις ημερομηνίες των πεζοποριών του επόμενου μήνα, αλλά οι προορισμοί επιλέγονται τη Δευτέρα ή την Τρίτη πριν από κάθε πεζοπορία. Ο λόγος που το κάνουμε αυτό είναι για να γνωρίζουμε την πρόγνωση του καιρού πιο αξιόπιστα και να μπορούμε να λάβουμε μια πιο κατάλληλη απόφαση.
Έχουμε μια σελίδα ομάδας στο Facebook όπου αναρτούμε όλες τις δραστηριότητες, λεπτομερείς ανακοινώσεις για τις πεζοπορίες, φωτογραφίες μετά τις εξορμήσεις, καλέσματα για συνεπιβίβαση (carpooling) και κρατήσεις για γεύμα ως ομάδα μετά την πεζοπορία. Δεν ακολουθούμε πάντα τις πεζοπορίες με γεύματα, αλλά προσπαθούμε να το κάνουμε τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Διοργανώνουμε επίσης αρκετά πικνίκ κατά τη διάρκεια της πεζοπορικής περιόδου. Στο κάτω-κάτω, είμαστε λιγότερο μια ομάδα άσκησης και περισσότερο μια κοινωνική ομάδα.
Δεν θα ήθελα να βλέπω κάθε άτομο να οδηγεί το δικό του αυτοκίνητο στα βουνά, γι’ αυτό προωθούμε τη συνεπιβίβαση στις πεζοπορίες μας. Με αυτόν τον τρόπο, βοηθάμε επίσης ανθρώπους που δεν έχουν αυτοκίνητο. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ζουν τώρα στην Κύπρο και δεν έχουν δικό τους όχημα, οπότε χρειάζονται μεταφορικό μέσο. Στη Λευκωσία, έχουμε ένα σημείο συνάντησης όπου κάνουμε συνεπιβίβαση με συνέπεια. Για τις άλλες πόλεις, Πάφο, Λεμεσό και Λάρνακα, έχω δημιουργήσει ομάδες στο Messenger για να διευκολύνω την επικοινωνία μεταξύ των ατόμων που ζουν σε αυτές τις πόλεις, ώστε να μπορούν να κανονίσουν συνεπιβίβαση.
Ορισμένες πεζοπορίες απαιτούν προεγγραφή εάν πρόκειται να πάρουμε λεωφορείο για τη διαδρομή, ενώ για άλλες χρειάζεται απλώς να εμφανιστείτε στην ώρα σας στο σημείο συνάντησης. Ωστόσο, ζητάμε από όποιον ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε πεζοπορία να υπογράψει ένα Έντυπο Αποποίησης Ευθύνης (Disclaimer and Waiver of Liability Form) πριν περπατήσει μαζί μας.
Μπαίνουμε στον χειμώνα. Ποιες είναι μερικές από τις χειμερινές πεζοπορίες που θα προτείνατε αυτή την περίοδο;
Ο χειμώνας είναι αρκετά ξεχωριστός καθώς κάνουμε αυτό που αποκαλώ «αυθόρμητες» πεζοπορίες, επιπλέον των τακτικών μας. Για παράδειγμα, αν τη Δευτέρα ή την Τρίτη χιονίσει, θα βγάλω ανακοίνωση για να έρθετε μαζί μου την ίδια μέρα ή κάπου εκεί κοντά, και ανεβαίνουμε να απολαύσουμε το χιόνι στα βουνά. Είναι τόσο όμορφη αίσθηση να πατάς σε φρέσκο χιόνι και να μπορείς να βλέπεις τα δέντρα καλυμμένα με αυτό, όμορφα ντυμένα στα λευκά.
Ο κόσμος με ρωτάει αν χρειάζεται ειδικό εξοπλισμό για τις πεζοπορίες στο χιόνι. Θα έλεγα όχι. Οι θερμοκρασίες εδώ στην Κύπρο, ακόμα και στα βουνά, είναι πολύ άνετες, δύο ή τρεις βαθμοί. Συνήθως, ο ήλιος βγαίνει αφού πέσει το χιόνι και σπάνια έχουμε θυελλώδεις ανέμους όπως στις πιο βόρειες χώρες. Οπότε, τα κανονικά αδιάβροχα ρούχα και τα παπούτσια πεζοπορίας είναι μια χαρά. Μιλάμε για χιόνι που είναι το πολύ 15-20 εκατοστά.
Για χειμερινή πεζοπορία λοιπόν, θα συνιστούσα ανεπιφύλακτα το Μονοπάτι της Άρτεμης στο Τρόοδος. Είναι ένα κυκλικό μονοπάτι σε υψόμετρο 1850 μ., το οποίο είναι το ψηλότερο μονοπάτι στο νησί. Η συνολική απόσταση πεζοπορίας είναι περίπου 7 χλμ. και χρειάζονται περίπου 2,5 ώρες για να ολοκληρωθεί. Θα το κατέτασσα ως εύκολο προς μέτριο στην κλίμακα δυσκολίας. Ακόμη και αν τμήματα του μονοπατιού είναι καλυμμένα με χιόνι, είναι αρκετά εύκολο να το ακολουθήσει κανείς.
Επόμενο στη λίστα μου θα ήταν το Αλμυρολίβαδο, το οποίο δεν απέχει πολύ από την Πλατεία Τροόδους. Η κύρια πεζοπορία είναι μια κυκλική διαδρομή 9 χλμ. που περνά μέσα από τα απομεινάρια των Μεταλλείων Αμιάντου, τα οποία δίνουν την εντύπωση ότι βρίσκεσαι σε άλλο πλανήτη. Το μονοπάτι περνά δίπλα από μια λίμνη, η οποία δημιουργείται από τις εποχιακές βροχές και τα χιόνια, και στη συνέχεια συνεχίζει κατά μήκος ενός βραχώδους ρυακιού (γνωστό ως «Λούματα των Αετών») με αρκετά περάσματα μέσα από το νερό. Σε ορισμένα σημεία, το μονοπάτι δεν είναι καλά σηματοδοτημένο. Ωστόσο, οι πεζοπόροι μπορούν να ακολουθήσουν τις μπλε ενδείξεις στους βράχους που υποδεικνύουν τη διαδρομή. Σε άλλα σημεία, το μονοπάτι είναι στενό και δύσβατο. Στην κλίμακα δυσκολίας, θα το αξιολογούσα ως πιο δύσκολο μονοπάτι και θα συνιστούσα στους πεζοπόρους να έχουν μαζί τους μπατόν πεζοπορίας. Αν τα 9 χλμ. δεν είναι αρκετά (ή για λίγο επιπλέον χρόνο στη φύση), θα πρότεινα επίσης μια μικρή παράκαμψη 2 χλμ. για να επισκεφθείτε έναν όμορφο ενδημικό Αόρατο (Juniper tree) 500 ετών που βρίσκεται λίγο έξω από το κύριο μονοπάτι, ακολουθώντας έναν χωματόδρομο. Συνολικά, η πεζοπορία διαρκεί περίπου 4 ώρες.
Έπειτα έχουμε τον Μεγάλο Γύρο της Μαδαρής, στα βουνά της Μαδαρής, των οποίων η κορυφή φτάνει τα 1600 μ. και είναι η δεύτερη ψηλότερη στο νησί. Είναι ένα απαιτητικό μονοπάτι, με υψομετρικές διαφορές περίπου 600 μ. πάνω και κάτω. Ξεκινά στα 1285 μ. (Σελλάδι του Καραμανλή), κατεβαίνει στο χαμηλότερο σημείο της διαδρομής στα 1046 μ. πριν φτάσει στη Μούττη της Χώρας στα 1174 μ., μετά ανεβαίνει στα 1345 μ. (στην τοποθεσία Δόξα σοι ο Θεός), στη συνέχεια στα 1600 μ. (στο Πυροφυλάκιο), πριν από το τελικό κομμάτι, το οποίο είναι σταθερά κατηφορικό επιστρέφοντας στο Σελλάδι του Καραμανλή στα 1285 μ. Τμήμα του μονοπατιού βρίσκεται σε πυκνό δάσος με πεύκα, λατζιές (χρυσοβελανιδιές), κέδρους και πολλά άλλα είδη δέντρων και θάμνων. Ένα άλλο μέρος του μονοπατιού είναι κατά μήκος βραχώδων σχηματισμών με ελάχιστη ή καθόλου βλάστηση. Ονομάζουμε αυτά τα φυσικά τείχη «Τεισιά της Μαδαρής», χτισμένα από τη Μητέρα Φύση και όχι από ανθρώπινα χέρια. Η πεζοπορία είναι περίπου 13 χιλιόμετρα συνολικά και διαρκεί γύρω στις 4,5 ώρες.
Ένα από τα αγαπημένα μου για τα τέλη του φθινοπώρου ή τις αρχές του χειμώνα είναι η Κοιλάδα στο Πλατύ. Το ρυάκι Πλατύ είναι ένα από τα πολυάριθμα ρυάκια της περιοχής που σχηματίζουν τον ποταμό Διαρίζο. Το φθινοπωρινό τοπίο με τα διάφορα χρώματα των πεσμένων φύλλων, σε συνδυασμό με το νερό που ρέει στο κοντινό ρυάκι, είναι απολύτως εκπληκτικό. Υπάρχει πάντα νερό σε αυτό το ρυάκι. Είναι μια όμορφη αίσθηση και πραγματικά νιώθεις ότι για κάποιο λόγο δεν βρίσκεσαι στην Κύπρο. Το μονοπάτι ξεκινά από ένα μικρό γεφύρι όπου το ρυάκι Πλατύ συναντά ένα άλλο ρυάκι. Ωστόσο, στον δρόμο προς την αφετηρία του μονοπατιού, θα οδηγήσετε περνώντας από το μεσαιωνικό Ενετικό Γεφύρι του Κελεφού (Τζελεφού), το οποίο είναι το μεγαλύτερο και πιο όμορφο παλιό γεφύρι στο νησί. Η πεζοπορία είναι εύκολη και χρειάζονται περίπου 4,5 ώρες για την ολοκλήρωση των 16 χλμ.
Θα πρότεινα επίσης το Κάβο Άσπρο, ακριβώς έξω από το χωριό Πισσούρι. Αυτή η πεζοπορία ακολουθεί μια εντυπωσιακή ακτογραμμή που είναι μοναδική με το σχεδόν κιμωλιακό λευκό της χρώμα, την ιδιαίτερη μορφολογία των ψηλών, απότομων βράχων και την αντίθεση με το βαθύ μπλε της θάλασσας. Ένα άλλο χαρακτηριστικό της πεζοπορίας είναι η θέαση αγριοκάτσικων, που είναι αγαπημένα μεταξύ των νεότερων πεζοπόρων. Το μονοπάτι είναι 10 χλμ., συνολικά περίπου 4 ώρες πεζοπορίας. Είναι ένα αρκετά κοπιαστικό μονοπάτι, χαρακτηρισμένο ως μέτριο προς δύσκολο. Το μονοπάτι είναι πολύ στενό και δύσβατο σε ορισμένα σημεία και όχι καλά σηματοδοτημένο σε άλλα. Επίσης, δεν είναι κατάλληλο για άτομα με ακροφοβία ή φοβία για τα ύψη, καθώς το μονοπάτι εκτείνεται στην άκρη ενός γκρεμού πάνω από 250 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Τα παπούτσια πεζοπορίας είναι απαραίτητα και τα μπατόν συνιστώνται ανεπιφύλακτα.
Και μια επιπλέον πεζοπορία (bonus): Δάσος Μαχαιρά, πιο πάνω από τα χωριά Καπέδες και Λυθροδόντας, τμήμα του μονοπατιού Ε4. Το μονοπάτι είναι 15 χλμ., διαρκεί περίπου πέντε ώρες, και ξεκινά από τον εκδρομικό χώρο Κιόνια και οδηγεί μέχρι το Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία και πίσω. Η διαδρομή μετάβασης είναι όλη κατηφορική, η επιστροφή όλη ανηφορική, με 500 μέτρα υψομετρικής διαφοράς. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτό το μονοπάτι αξιολογείται ως μία από τις πιο δύσκολες περιπέτειες. Αλλά μην αποθαρρύνεστε, τα αξιοθέατα αξίζουν τον κόπο! Περνάτε μέσα από ένα πολύ όμορφο φαράγγι. Στη συνέχεια περνάτε μέσα από ένα πολύ πυκνό δάσος. Υπάρχει εκπληκτική θέα της γύρω περιοχής από εκεί. Μπορείτε να δείτε τα χωριά Κόρνος και Λεύκαρα, καθώς και το φράγμα των Λευκάρων, πιο μακριά.
Έχετε παρατηρήσει ότι υπάρχει περισσότερο ενδιαφέρον για την πεζοπορία τα τελευταία χρόνια;
Βεβαίως. Νομίζω ότι ένα από τα θετικά αποτελέσματα της πανδημίας είναι ότι ανάγκασε τους ανθρώπους να βγαίνουν στη φύση πιο συχνά. Ίσως έχει να κάνει με το γεγονός ότι μας επιτρεπόταν να βγαίνουμε από τα κλειστά σπίτια μας μόνο μία ή δύο φορές την ημέρα για μικρό χρονικό διάστημα, και ο κόσμος επέλεξε να φύγει από την πόλη και να αποδράσει στη φύση. Έχω δει πολλές νέες πεζοπορικές ομάδες να ξεπηδούν, και αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό για την Κύπρο και τους ανθρώπους της.
Όπως είπα, δεν είναι μόνο άσκηση, είναι και κοινωνικοποίηση. Πολλοί άνθρωποι επικοινωνούν μαζί μου και διστάζουν να έρθουν επειδή είναι μόνοι. Οι φίλοι τους δεν είναι ο τύπος των ανθρώπων που θα πάνε να περπατήσουν στο δάσος. Προτιμούν να περνούν τα Σαββατοκύριακά τους σε καφετέριες. Τους λέω, ελάτε και θα γνωρίσετε τόσους πολλούς ανθρώπους με τα ίδια ενδιαφέροντα. Είναι όλοι φυσιολάτρες. Είναι από διαφορετικές χώρες. Μιλούν διαφορετικές γλώσσες. Σίγουρα θα κάνετε νέους φίλους.
Βλέπετε όφελος για την τουριστική βιομηχανία της Κύπρου να επενδύσει περισσότερο στην πεζοπορία;
Ναι. Έχουμε το παραδοσιακό αφήγημα, που είναι να φέρνουμε κόσμο για να ξαπλώνει στις ωραίες παραλίες μας. Αυτό είναι το ένα.
Φυσικά, πρέπει να ξεφύγουμε από αυτό, και νομίζω ότι ξεφεύγουμε. Τώρα χτίζουμε τη φήμη ενός προορισμού για συνέδρια ή εκδηλώσεις. Είτε πρόκειται για ακαδημαϊκά, τεχνολογικά, gaming ή εναλλακτικά θέματα… έχουμε αρκετά πλούσιο μενού!
Αλλά έχουμε επίσης τον όμορφο πολιτισμό και τη φύση μας. Τα βουνά, το δάσος, τα χωριά, τα μοναστήρια, τις εκκλησίες, μερικές από τις οποίες χρονολογούνται πάνω από χίλια χρόνια, και τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Το νησί μας έχει τόσα πολλά να προσφέρει. Είναι κρίμα να δείχνουμε μόνο μια πολύ μικρή πτυχή της ομορφιάς του.
Φωτογραφίες: Cyprus Hikers
