Οι προσδοκίες ότι τα σύγχρονα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ φαίνεται να διαψεύδονται, με βάση τα αποτελέσματα δύο κλινικών δοκιμών της Novo Nordisk.
Ένα χάπι με σεμαγλουτίδη — αγωνιστή GLP-1 που διατίθεται και σε ενέσιμη μορφή — δεν κατάφερε να επιβραδύνει την πνευματική έκπτωση των ασθενών κατά τουλάχιστον 20%, όπως είχε αρχικά τεθεί ως στόχος.
Τα αποτελέσματα οδήγησαν τη μετοχή της εταιρείας σε πτώση 10% τη Δευτέρα, σύμφωνα με το Reuters.
Στις μελέτες Evoke και Evoke+, οι οποίες ξεκίνησαν το 2021, συμμετείχαν περίπου 4.000 ασθενείς με Αλτσχάιμερ σε πρώιμο στάδιο. Η αισιοδοξία στηριζόταν σε πειραματικά δεδομένα και προκαταρκτικές ενδείξεις σύμφωνα με τις οποίες οι ασθενείς με διαβήτη που λαμβάνουν GLP-1 αγωνιστές εμφανίζουν μειωμένο κίνδυνο άνοιας.
Μια μικρή μελέτη είχε επίσης δείξει ότι η λιραγλουτίδη επιβραδύνει τη μείωση του εγκεφαλικού όγκου σε άτομα με αρχόμενο Αλτσχάιμερ.
Καθόλου τυχαία, το 2022 σχεδιάζονταν τουλάχιστον 20 κλινικές δοκιμές για τη διερεύνηση της δράσης των GLP-1 αγωνιστών στην άνοια, όπως ανέφερε ανασκόπηση στο Pharmacological Research.
Οι αγωνιστές GLP-1 μιμούνται τη δράση της αντίστοιχης ορμόνης που παράγεται μετά το φαγητό και επενεργεί στον εγκέφαλο δημιουργώντας κορεσμό. Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι περιορίζουν τη συστηματική φλεγμονή και πιθανώς και τη φλεγμονή στον εγκέφαλο, κάτι που ενδεχομένως θα μπορούσε να επηρεάσει την εξέλιξη της Αλτσχάιμερ.
Οι νέες μελέτες ωστόσο ίσως δεν αντικατοπτρίζουν τη δράση όλων των GLP-1. Η δρ Χέδερ Φέρις από το Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια δήλωσε ότι σε πειράματα σε ζώα η λιραγλουτίδη φαίνεται να διεισδύει στον εγκέφαλο πιο αποτελεσματικά από τη σεμαγλουτίδη.
Προς το παρόν, μόνο δύο φαρμακευτικές θεραπείες μπορούν να επιβραδύνουν τα συμπτώματα της Αλτσχάιμερ: μονοκλωνικά αντισώματα που ανέπτυξαν οι Eli Lilly και Eisai-Biogen. Αν και μειώνουν τον ρυθμό εξέλιξης της νόσου κατά σχεδόν 30%, ενέχουν σοβαρούς κινδύνους, όπως αιμορραγία στον εγκέφαλο.
Οι θεραπείες αυτές δοκιμάζονται πλέον σε νέες μελέτες για να εξεταστεί αν μπορούν να αποτρέψουν την εμφάνιση της νόσου πριν την εκδήλωση συμπτωμάτων.
