Η πολιτική σκηνή της Κύπρου βρίσκεται σε βαθιά αναδιάταξη, σύμφωνα με τον εκλογικό αναλυτή Νάσιο Ορεινό. Το 2011 αποτελεί, κατά τον ίδιο, το κομβικό σημείο μετά από το οποίο άλλαξε ριζικά η εκλογική συμπεριφορά στο νησί — με αποσυσπείρωση κομμάτων, αυξανόμενη αποχή, κρυφή ψήφο και πριμοδοτήσεις.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους. Στις εκλογές του 2011, τα τέσσερα παραδοσιακά κόμματα — ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ — συγκέντρωσαν το 92% των ψήφων. Μέχρι το 2021, αυτό το ποσοστό είχε ήδη πέσει στο 68%. Στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026, η εκτίμηση είναι πως δεν θα ξεπεράσει το 60%.
Δύο νέοι κομματικοί σχηματισμοί, το ΑΛΜΑ και η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου, φαίνεται να αλλάζουν δραματικά τα δεδομένα. Υπάρχει ενδεχόμενο το ΑΛΜΑ να καταλήξει τρίτο κόμμα, ενώ η Άμεση Δημοκρατία κατέγραψε 9,5% σε πρόσφατη δημοσκόπηση. Για πρώτη φορά, έξι κόμματα κινούνται κοντά σε διψήφια ποσοστά — κάτι πρωτοφανές στην κυπριακή εκλογική ιστορία.
Αυτή η πραγματικότητα σημαίνει ότι η πίτα που μοιράζονται τα μικρά κόμματα γίνεται πολύ μικρότερη. Αρκετά από αυτά κινδυνεύουν να μην ξεπεράσουν το εκλογικό κατώφλι του 3,6%, αφού τα μεγάλα κόμματα τραβούν τις ψήφους προς τα πάνω.
Η κρυφή ψήφος παραμένει σημαντικός αστάθμητος παράγοντας. Πολλοί πολίτες αρνούνται να δηλώσουν πρόθεση ψήφου στις δημοσκοπήσεις — κάτι που πριν το 2011 ήταν πρακτικά ανύπαρκτο. Σύμφωνα με τον αναλυτή, η κρυφή ψήφος πιθανολογείται πως ευνοεί κυρίως το ΑΛΜΑ και την Άμεση Δημοκρατία.
Ο θυμός των ψηφοφόρων, που γεννήθηκε μετά την έκρηξη στο Μαρί και το κούρεμα καταθέσεων, συνεχίζει να τροφοδοτεί την αποσυσπείρωση. Σήμερα, εννέα στους δέκα πολίτες εκφράζουν αρνητικό συναίσθημα για την πολιτική, ενώ η δυσαρέσκεια για τη Βουλή και την αντιπολίτευση αγγίζει το 80%.
